Arşivler: "01 Apr 2021"

Mikrobiyoloji

Toksin

Toksin: Duyar olan organizmada, hastalık tevlit etme kudretinde bulunan bakteri zehirlerine verilen umumî bir isimdir. Bunlar muhtelif derecede toksik etkiye sahiptirler. Toksinlerin toksik kudretlerinin tayininde belli esaslar kabul edilmiştir. Belli…
Mikrobiyoloji

Antigen

Antigen: Bağıştıran ya da antijen vücuda girdiğinde bağışıklık sistemi tarafından antikor üretimine yol açan yabancı moleküllerdir. Organizmaya Parenteral olarak verildiklerinde Antikor hasıl etmek üzere o organizmayı uyaran substanslara denir. Meydana…
Mikrobiyoloji

Aerotolerant

Aerotolerant: Aslen anaerob olup, solunumunda atmosferde bulunan konsantrasyonda (%21) oksijen varlığına dayanabilen ve bu ortamda zayıf da olsa gelişebilen mikroorganizmalar. Bunlar zorunlu anaeroblardan farklı olarak atmosferik oksijene maruz…
Mikrobiyoloji

Adenoviridae

Adenoviridae: İki iplikli DNA' sı olan virüs grubu. Hayvanlarda bazı tümörlere neden olan, 70-90 nm çapında, 252 kapsomerden oluşan ikozahedral bir protein kılıfı içinde düz bir DNA ile çift heliksi kapsayan, bir çok serotipleri patojen olan virüsler.…
Mikrobiyoloji

Nükleoit

Nükleotit veya nükleotid (çekirdeğimsi anlamında), prokaryotların genetik materyalinin bulunduğu, düzenli bir biçime sahip olmayan, hücre içi bölgeleridir. Prokaryotik canlıların genomu genellikle aynı anda çift zincirli DNA parçalarının çoklu kopyaları…
Mikrobiyoloji

Prebiyotik

Prebiyotik, bağırsak florasında bulunan yararlı bakterileri besleyen ve onların çoğalmasına yardımcı olarak florayı destekleyen, sindirilemeyen besin bileşiklerine verilen isimdir. Prebiyotik, kolondaki bir veya sınırlı sayıdaki bakterilerin gelişmesini…
Mikrobiyoloji

Probiyotik

Probiotikler tüketildiklerinde sağlık üzerinde olumlu etki yaptıkları düşünülen mikroorganizmalardır. Saflaştırılmış ürünler bağırsak flora bozukluğuna bağlı ishallerde bağırsak düzenleyici olarak reçete edilebilirler. Laktik asit bakterileri ve…
Mikrobiyoloji

Sterilizasyon

Sterilizasyon, bir ürünün içindeki ya da bir cismin üzerindeki bütün mikropları kesin bir şekilde öldürmek anlamına gelir. Bunun için de alkol, oksijenli su, merkürokrom gibi dezenfekte edici özelliği bulunan maddelerden yararlanılır. Morötesi ışınlarla…
Mikrobiyoloji

Viroloji

Viroloji, virüsleri ve virüslerin özelliklerini konu alan bilim dalı. Viroloji genellikle mikrobiyoloji veya patoloji'nin bir parçası olarak gösterilen; organik virüsleri, zincirlerini, sınıflandırılmalarını, hücrelere giriş yollarını ve hastalığa yol…
Mikrobiyoloji

Virüs

Virüs, sadece canlı hücreleri enfekte edebilen ve böylece replike olabilen mikroskobik enfeksiyon etkenleri. Virüsler, hayvanlardan ve bitkilerden, bakterilerin ve arkelerin de içinde bulunduğu mikroorganizmalara kadar her türlü canlı şekillerine…
Mikrobiyoloji

Protozoa

Protozoa ya da bir hücreliler, genellikle mikroskobik, bir hücreli ve ökaryotik canlıları içeren bir protista alt alemidir. Tek hücreli olmalarına rağmen, çok hücrelilerde görülen yaşamsal işlevlerin birçoğunu yapabilirler. Bu nedenle eski zamanlarda…
Mikrobiyoloji

Bakteri

Bakteri (bacterium), tek hücreli mikroorganizma grubudur. Tipik olarak birkaç mikrometre uzunluğunda olan bakterilerin çeşitli şekilleri vardır, kimi küresel, kimi spiral şekilli, kimi çubuksu, kimi virgül şeklinde olabilir. Yeryüzündeki her ortamda…
Mikrobiyoloji

Canlı (Organizma)

Canlı ya da Organizma; biyoloji ve ekolojide, fonksiyonlarını yaşama mümkün olduğunca uyum sağlayarak sürdüren basit yapı moleküllerinin veya karmaşık organ sistemlerinin bir araya gelmesiyle oluşan varlıklar için kullanılan bir kavramdır. Canlılar;…
Mikrobiyoloji

Mikroorganizma

Mikroorganizmalar, çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük ve tek hücreli canlılardır. Bakteriler, mayalar, küfler, algler ve protozoa temel mikroorganizmalardır. Bir mikroorganizma (Yunanca mikrós; "küçük" ve, organismós; canlı…
Genetik

Mitokondrial Kalıtım

Mitokondrial kalıtım: (Yun. mitos+chondrion) Sitoplazmik kalıtım, çok hücreli organizmalarda mitokondrial DNA (mtDNA), sonraki kuşaklara sadece anneden geçer. Bir yumurta hücresi 100.000-1.000.000 mtDNA molekülü içerirken, spermde kuyruk kısmında…
Genetik

Mendel Tipi Kalıtım

Mendel tipi kalıtım: (Lat. heresitas), Mendelizm, 1865 yılında Gregor Johann Mendel tarafından ortaya atılan kalıtım hipotezi; bitki ve hayvanlarda karakterlerinin kalıtımı, allellerin ayrılmasına ve bağımsız dağılım yasasına göre açıklanabilir.…
Genetik

Lokus Heterojenitesi

Lokus heterojenitesi: Lokus çeşitliliği, farklı kromozomların farklı lokuslarında meydana gelen mutasyonların aynı fenotipik özellik / hastalığa neden olması durumu. Örneğin retinitis pigmentoza otozomal baskın, otozomal çekinik ve X-bağlı kalıtım…
Genetik

Kompleks Kalıtım

Kompleks kalıtım: Multigenik kalıtım, çok faktörlü kalıtım, genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi ile ortaya çıkan hastalıklardır. Mendelyen kalıtım esaslarına uymayan bu hastalıklarda tekrarlama riskleri tek gen hastalıklarına göre düşük olmakla…
Genetik

Klinik Heterojenite

Klinik heterojenite: Klinik çeşitlilik, bir gende meydana gelen aynı mutasyonun farklı bireylerde farklı kliniğe yol açması durumudur. Bazı lizozom depo hastalıkları ve kanserlerde görülmektedir.
Genetik

Klinik Genetik

Klinik genetik: Kalıtsal hastalıkların tanı ve izleminin yapıldığı tıbbi uzmanlık alanıdır. Tıbbi genetik ve insan genetiği farklı kavramlardır. İnsan genetiği bilimsel araştırmaları içerirken, tıbbi genetik, tıbbi uygulamaları içermektedir. Genetik…
Genetik

İnsan Genom Projesi

İnsan Genom Projesi (İngilizce: Human Genome Project, kısaca HGP), insan DNA'sını oluşturan baz çiftlerini belirlemek, insan genomunun tüm genlerini fiziksel ve işlevsel açıdan tanımlamak ve gen haritasını çıkarmak amacını güden uluslararası bir…
Genetik

Gonozomal Kromozom

Gonozomal kromozom: Cinsiyet kromozomları olarak bilinmektedir. Erkeklerde XY, dişilerde XX’ tir.
Genetik

Germline Mozaisizm

Germline mozaisizm: Gonadal mozaiklik, mozaik durumun sadece gonozomlarda (ovum veya spermatozoa) bulunması durumu.
Genetik

Genokopi

Genokopi: Aynı fenotipik özelliği gösteren kalıtsal bir karakterin veya hastalığın oluşumuna farklı genlerin neden olması durumudur.
Genetik

Genetik Letal

Genetik letal: (Lat. lētum+ālis) Etkilenen bireyin üremesini engelleyen hastalıklar. Örnek olarak Klinefelter, Duchenne kas distrofisi gibi hastalıklar verilebilir. Letal gen ise canlılarda öldürücü özelliğe sahip genlerin genel adıdır. Baskın, çekinik…
Genetik

Genetik Heterojenite

Genetik heterojenite: Genetik çeşitlilik, aynı veya benzer fenotiplerin ortaya çıkmasında, farklı gen ya da allellerin etkili olması durumudur. Genetik heterojenite, birkaç farklı genotipin varlığının o genotipin hastalığının bileşenlerine katkı…
Genetik

Fenokopi

Fenokopi: (Lat. phainō+copia) Ortam koşulları etkisiyle, bir organizmanın değişen fenotipinin, bir gen (veya genlerin) etkisiyle ortaya çıkan fenotip ile aynı olması durumudur. Phenocopy (Fenokopi): Bir fenoksi, organizmanın fenotipinin genetik…
Genetik

Dozaj Kompansasyonu

Dozaj kompansasyonu: Memelilerde X-inaktivasyonunun sonuçlarından birisidir. X-inaktivasyonu sonucu, X kromozomu üzerinde kodlanan genler dişi ve erkeklerde aynı miktarda anlatıma girer. X-İnaktivasyonun da tüm memeli hayvanlarda olduğu gibi, bir memeli…
Genetik

Antisipasyon

Antisipasyon: (Lat. anticipātiō) Bazı genetik hastalıkların yeni kuşaklarda daha erken yaşta ve/veya daha ağır klinik bulgularla ortaya çıkmasıdır. Dinamik mutasyonlar (2-3-4’lü nükleotid tekrarları) sonucunda ortaya çıkan hastalıklarda görülür…
Genetik

Allelik Heterojenite

Allelik heterojenite: Allelik çeşitlilik, tek bir gen lokusundaki farklı mutasyonlar sonucu, aynı fenotipik özelliğin ortaya çıkmasıdır. Örneğin talasemiye yol açan ve globin kodlayan genlerde meydana gelen 200 den fazla mutasyon tanımlanmıştır.
Genetik

Allel

Allel: (İng. allelomorph) Bir genin anneden ve babadan gelen alternatif kopyalarından birisi. Allelomorph - (genetik) belirli bir kromozom üzerinde aynı çekirdeği işgal edebilecek ve aynı karakteri kontrol eden bir genin alternatif formlarından herhangi…
Genetik

Baskın Gen

Baskın (dominant) (Lat. dominans) gen: Hem homorozigot hemde heterezigot durumda fenotipte kendini gösteren gendir. Etkisini (bulunduğu fenotipte) her zaman gösterebilen, büyük harflerle gösterilen ve en çok ortaya çıkan genlerdir. Baskın gen, gen ve…
Genetik

Çekinik Gen

Çekinik (resesif) gen: Yanlız homozigot durumda kendini gösteren gendir. Küçük harfle gösterilir. Fenotipte görülme sıklığı azdır. Etkisini (bulunduğu fenotipte) her zaman gösteremeyen, etkisini gösterebilmesi için iki tanesinin yan yana gelmesi…
Genetik

Heterezigot

Heterezigot (melez): Bir özellik için anne ve babadan farklı alel genleri alan birey, o özellik yönünden heterozigottur. Canlıdaki her bir özelliği belirleyen gen çiftinin yani alel genlerin her ikisinin de farklı olması yani alel genlerin birinin…
Genetik

Homozigot

Homozigot (arı döl): Bir özellik için anne ve babadan aynı genleri alan birey, o özellik yönünden homozigottur. Yani aynı alel genden oluşan karakterler homozigottur. (KK, kk). Karakterleri kontrol eden iki alel genin birbiriyle aynı olmasına homozigot…
Genetik

Moleküler Evrim

Moleküler evrim nesiller boyu aktarılacak şekilde, DNA, RNA ve protein gibi hücresel moleküllerin diziliminin değiştirilmesi işlemidir ya da bununla ilgilenen bilim dalıdır. Moleküler evrimin alanı, bu değişimlerdeki kalıpları açıklamak için evrimsel…
Genetik

Sitogenetik

Sitogenetik, kromozomların ve kromozomların kalıtımdaki rollerinin incelendiği bilim dalıdır. Bu alanda kromozomlar sayısal ve yapısal açıdan incelenerek, hastalıklarla olan ilişkileri değerlendirilmektedir. Kromozomlar, DNA’nın histon proteinler ile…
Genetik

Fenotip (Dışyapı)

Fenotip ya da dışyapı, genetik (genotip) ve çevresel etkenlerin yarattığı özelliklerin canlının dış görünüşündeki yansıması. Fenotip: (Yun. phainō +type) Bir organizmanın genetik yapısına bağlı olarak, dış etkenlerin de etkisiyle ortaya çıkan…
Genetik

Genotip

Genotip, soy yapı ya da kalıt yapı organizmanın genetik yapısına verilen ad. Genetik bileşim. Bir hücrede birden fazla gen DNA vardır. Aynı DNA üzerindeki genlere bağlı genler, ayrı DNA'lar üzerindeki genlere ise bağımsız genler denir. Genler, enzim ve…
Genetik

Genetik Kod

Genetik kod: Genetik malzemede (DNA veya RNA dizilerinde) kodlanmış bilginin canlı hücreler tarafından proteinlere (amino asit dizilerine) çevrilmesini sağlayan kurallar kümesidir. Kod, kodon olarak adlandırılan üç nükleotitlik diziler ile amino asitler…
Genetik

Genom

Genom, bir kalıtım birimi. Bir organizmanın kalıtım materyalinde bulunan genetik şifrelerin tamamını simgeler. Canlıların en temel birimi olan hücrede fizikokimyasal özelliklerin ortaya çıkarılmasında kullanılan genetik talimatların hepsine de genom…
Genetik

Kantitatif Genetik

Kantitatif genetik ya da nicel genetik, devamlı varlıkların altında yatan mekanizmaları araştıran genetik dalıdır. Metrik karakterlerin kalıtım şekli ile ilgilenen genetik dalına "Kantitatif Genetik" veya "Polygenic Kalıtım"…
Genetik

Popülasyon Genetiği

Popülasyon genetiği, popülasyonlardaki fertlerin benzerlik ve farklılıklarının kaynaklarını, bunun yanında popülasyonlardaki alel frekansının dağılımlarını ve değişimlerini araştıran bir genetik alt dalıdır. Bu konuda, dört temel evrimsel mekanizma ve…
Genetik

Ekolojik Genetik

Ekolojik genetik, canlılar arasındaki ilişkiler ve canlılarla ortamları arasındaki ilişkiler bağlamında genetiğin araştırmasıdır. Moleküler genetik genlerin yapı ve işlevlerini moleküler seviyede incelerken, ekolojik genetik (ve onunla ilgili bir saha…
Genetik

Klasik Genetik

Klasik genetik terimi, ters genetiğin karşılığı olarak kullanılan genetiğin eski dönemlerine ait bir kavram ve genetiğin alt dallarından biridir. Klasik genetik, bilimin diğer alanlarından biraz farklılıklarla çalışır. İlk olarak, hipotezle başlamak…
Genetik

Kromozom

Kromozom: Çekirdekli tüm insan hücrelerinde bulunan, genetik şifreyi taşıyan DNA lardan meydana gelen yapılardır. İnsanda 46 kromozom vardır bunlardan 2 tanesi seks kromozomundan (X,Y) oluşur. Kromozom, DNA'nın "histon" proteinleri etrafına…
Genetik

Gen

Gen, bir kalıtım birimidir. Bir kromozomun belirli bir kısmını oluşturan nükleotid dizisidir. Popüler ve gayrı resmi kullanımda gen sözcüğü, "ebeveynden çocuklarına geçen belirli bir karakteristiği taşıyan biyolojik birim" anlamında…
Genetik

Moleküler Genetik

Moleküler genetik, canlıların kalıtım materyali olan genlerin yapılarını ve işlevlerini moleküler düzeyde inceleyen bir genetik alt dalıdır. Moleküler genetik, moleküler biyolojinin ve genetiğin yöntemlerini kullanarak çalışır. Genetiğin diğer alt…
Genetik Nedir?
Genetik

Genetik Nedir?

Genetik (Kalıtım bilimi), biyolojinin organizmalardaki kalıtım ve çeşitliliği inceleyen bir dalı.
Sanat Akımları

Sürrealizm Sanat Akımı

Gerçeküstücülük anlamına gelen Sürrealizm, Fransada ortaya çıkmıştır. Akımın ortaya çıkmasındaki en büyük etken Dadaizm akımıdır. Sürrealizmin kurucusu André Breton’dur. Breton, 1924 yılında Sürrealizmin ilkelerini ” Sürrealizm Manifesto” adı altında…
Sanat Akımları

Ekspresyonizm Sanat Akımı

Ekspresyonizm (Dışavurumculuk): 20. Yüzyıl, sanayi ve teknoloji alanlarında sayısız icat ile psikoloji, sosyal bilimler ve fende çığır açıcı gelişmelerle başladı. Albert Einstein’in Görecelik Kuramı, Sigmund Freud’un psikanalizi geliştirmesi, röntgen…
Resim

Resimde Toplumsal Gerçekçilik

Toplumsal gerçekçilik (sosyal realizm) terimi 19. ve 20. yy’larda sanatta, siyasal ya da toplumsal içerikli konulan, gerçekçi (realist) bir biçimde yansıtan eğilimler için kullanılmıştır. Gerçekçilik’in öncülerinden olan Courbet’nin 1849 tarihli Taş…
Sanat

Soyut Sanat Nedir?

Soyut sanat, genel anlamıyla doğada var olan gerçek nesneleri betimlemek yerine, biçimler ve renklerin, temsili olmayan veya öznel kullanımı ile yapılan sanata denir. Nonfigüratif sanat terimi ile değişmeli olarak kullanılır. 20. yüzyıl başında bu…
Sanat Akımları

Natüralizm Sanat Akımı

Natüralizm ya da doğalcılık; felsefe, sanat ve edebiyatta doğal Dünya'yı temel alan çeşitli akımlara verilen ortak ad. Bu akımların takipçilerine natüralist denir. Bunun yanı sıra doğa tarihi ile uğraşan bilim insanlarına da natüralist denir. Edebiyatta…
Sanat Akımları

Realizm Sanat Akımı

Realizm (Gerçekçilik), 19. yüzyılın ikinci yarısında romantizmin aşırı duygusallığına tepki olarak ortaya çıkmış bir sanat akımıdır. 19. yüzyılda bilim alanında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bilim adamlarının yaptıkları gözlemler ve deneyler, bilimin…