Etiket: "sosyoloji"

Sosyoloji Kuramları

Çatışmacı Yaklaşım

Çatışmacı kuram: Bir toplumsal grubun diğer toplumsal gruplar üzerindeki hakimiyet kurma veya tahhakküme karşı direnme yetileri üzerine odaklanır. Sosyal bilimlerde çatışmacı yaklaşım ve kuramlar, toplumdaki gruplar ve sınıflar arasındaki sosyal, siyasi…
Sosyoloji Kuramları

Etnometodoloji

Etnometodoloji: Üyelerinin pratik uslamlamada kullandıkları sağduyusal yöntemlerce sergilenen kırılgan düzen olarak görür toplumu. Etnometodoloji, 1960’lı yıllarda California Üniversitesi öğretim üyelerinden Harold Garfinkel tarafından geliştirilen,…
Sosyoloji Kuramları

Feminizm

Feminizm: Toplumdaki kadın (cinsiyet olarak) hakimiyetinin toplumsal yaşamı nasıl biçimlendirdiği üzerine odaklanır. Feminizm, kadınların haklarını tanıyarak bu hakların korunması amacıyla eşitsizliklerin ortadan kaldırılması için bir mücadeledir. Kadın…
Sosyoloji Kuramları

İşlevselcilik

İşlevselcilik: Tamamıyla bütünün işlevselliğini, toplumsal birimlerin birlikte çalışarak nasıl gerçekleştirdiği üzerine odaklanan ana kuramsal yaklaşımdır. İşlevselcilik (işlevsel analiz olarak da adlandırılır) (İngilizce:Functionalism), Sosyal…
Sosyoloji Kuramları

Yorumsamacılık

Yorumsamacılık: Max Weber'in çalışmasında şekillenen bu kuramsal yaklaşım der ki; toplumsal olan süreçlerde, iktisadi ve tarihsel araştırmalar kavramsal araçlarla değerlendirilmesi gerektiği için tamamiyle tarif edici ve deneysel olamaz. Yorumsamacılık…
Sosyoloji Kuramları

Toplumsal İnşacılık

Toplumsal inşacılık: Bilginin sosyolojik teorisidir. Belli ve özel bir bağlamda sosyal fenomenin nasıl geliştiği üzerine düşünür. İnşacı yaklaşım ya da inşacılık (constructionism), sosyoloji ve psikolojide belli toplumsal bağlamlar altında toplumsal…
Sosyoloji Kuramları

Fenomenoloji

Fenomenoloji: Alfred Schütz'ün sosyal fenomenolojisi, sosyal inşacılığı ve etnometodolojinin gelişimini etkilemiştir. Fenomenoloji ya da görüngübilim, kurucusu Edmund Husserl olan bir felsefe akımı. 20. yüzyılın ilk çeyreğinde görülen bilimlerdeki ve…
Sosyoloji Kuramları

Pozitivizm

Pozitivizm: Gözlemlenebilir (genellikle ölçülebilir) toplumsal görüngüler arasındaki ilişkilerin yapısı olarak görür toplumu. Pozitivizm, olguculuk, iki felsefi düşünceye verilen addır. Her iki düşüncenin de teoloji ve metafizik içermeyen, sadece…
Sosyoloji Kuramları

Yapısal İşlevselcilik

Yapısal işlevselcilik: Tüm sistem üzerinde geçerli olan sosyal sisteme ait çeşitli parçaların işlevlerine yönelik düşünüşün paradigmasıdır. Yapısal-işlevselcilik (İngilizce: Structural-functionalism): Öncelikle yapısal işlevselcilik ontolojik olarak…
Sosyoloji Kuramları

Sembolik Etkileşimcilik

Sembolik etkileşimcilik: Sosyal etkileşim kademelerindeki gelişim bazında, anlamların ve sosyal davranışların nasıl paylaşıldığını sınar. Sembolik etkileşimcilik Amerikan sosyolojisi içerisinde sosyal psikolojiye oldukça yakın duran bir sosyolojik…
Sosyoloji Kuramları

Dramaturjik Model

Dramaturjik model: Yaşamı bir uygulama (performans) olarak gören özele indirgenmiş sembolik etkileşimci paradigmadır. Dramaturjik model, toplumsal etkileşmenin incelenmesinde tiyatrodan gelen metaforların kullanımına dayanan bir yaklaşım. Erving Goffman…
Sosyoloji Kuramları

Rasyonel Seçimler Kuramı

Rasyonel seçimler kuramı: Bireylerin, yararlarını çoğaltma amaçlı etkileşimlerindeki sosyal davranışlarını inceler. İngilizce’de “rational choice theory” olarak bilinen rasyonel seçim kuramı, yeni bir sosyolojik yaklaşım olmasına rağmen Türkiye’de…